Diyarbakır Lice'Nin Kaç Köyü Var ?

Akilli

New member
13 Mar 2024
4,722
0
0
Merhaba Sevgili Forumdaşlar!

Bugün sizlerle hem coğrafi hem de sosyal bir merak konusunu ele alacağız: Diyarbakır’ın Lice ilçesinin kaç köyü var? İlk bakışta basit bir sayı sorusu gibi görünebilir, ama işin içinde bilimsel veri analizi, demografik yapı ve toplumsal etkiler var. Gelin bu konuyu birlikte keşfedelim, hem rakamların hem de insan hikâyelerinin ışığında.

Lice: Coğrafi ve Demografik Bir Bakış

Lice, Diyarbakır’ın doğusunda yer alan, tarih boyunca stratejik öneme sahip bir ilçedir. Coğrafi olarak dağlık alanlarla çevrili olması, yerleşim dağılımını ve köylerin sayısını doğrudan etkiler. Erkek bakış açısıyla buradaki analiz, veri odaklıdır: Arazi yapısı, nüfus yoğunluğu, ulaşım ağları ve idari sınıflandırmalar köy sayısını belirleyen temel unsurlardır. Kadın bakış açısı ise toplumsal ve empatik bir perspektif sunar: Bu köylerde yaşayan insanların günlük yaşamı, sosyal ilişkileri ve kaynaklara erişimi, köy sayısından bağımsız olarak önemlidir.

Resmî Veriler ve Köy Sayısı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve İçişleri Bakanlığı’nın verilerine göre, Lice ilçesinin resmi idari yapısında 80’in üzerinde köy bulunuyor. Ancak bu rakamın arkasında önemli detaylar var: Bazı köyler fiilen boşalmış, bazıları ise mahalle statüsüne dönüştürülmüş. Erkek perspektifiyle bu, bir veri analizi problemidir: Kaç köy aktif, kaç köy nüfus kaybı yaşamış ve hangi köyler hâlâ sosyal altyapıya sahip? Kadın bakış açısıyla ise bu durum, insanların yaşam koşulları ve topluluk bağları üzerinde doğrudan etkili: Boşalan köyler, ailelerin göçü ve toplumsal değişim ile bağlantılıdır.

Coğrafya ve Köy Dağılımı

Lice, dağlık ve engebeli bir coğrafyaya sahip olduğundan, köylerin dağılımı oldukça düzensizdir. Bazı köyler ulaşım açısından zor bölgelerde yer alırken, diğerleri ana yollara yakın ve daha erişilebilir konumdadır. Erkek bakış açısıyla bu bir strateji meselesidir: Ulaşım ve coğrafya, köylerin ekonomik ve sosyal sürdürülebilirliğini belirler. Kadın bakış açısı ise toplumsal etkileri öne çıkarır: Ulaşım zorluğu yaşayan köylerde, sağlık, eğitim ve sosyal etkileşim olanakları sınırlıdır.

Tarihsel Perspektif ve Göç](color=green)

Lice’nin köy sayısı zamanla değişim göstermiştir. 1990’lardan itibaren bölgede yaşanan göç hareketleri, köylerin boşalmasına ve bazı köylerin idari olarak kapatılmasına neden olmuştur. Erkek bakış açısı bu değişimi nüfus verileri ve istatistiklerle değerlendirirken, kadın bakış açısı göçün toplumsal ve duygusal etkilerini inceler: İnsanlar köylerini terk ettiğinde hem aile bağları hem de toplumsal yapı etkilenir. Bu iki perspektif birleştiğinde, sadece sayı değil, insan yaşamının dinamikleri de görünür olur.

Bilimsel Merak ve Analitik Yaklaşım

Veri odaklı bakış açısıyla incelersek, Lice’deki köylerin sayısı sadece bir sayı değildir; aynı zamanda bölgenin coğrafi, ekonomik ve demografik yapısının bir göstergesidir. Örneğin, arazi eğimi ile köylerin dağılma yoğunluğu arasında güçlü bir korelasyon gözlemlenebilir. Kadın perspektifi, bu rakamların insanlar üzerinde yarattığı etkileri sorgular: Hangi köyler halen yaşam dolu, hangi köylerde topluluk dayanışması güçlü? Bu sorular, sayıların ötesinde anlam taşır.

Köylerin Sosyal Hayattaki Rolü

Her köy, sadece bir yerleşim değil, aynı zamanda kültürel ve toplumsal bir merkezdir. Düğünler, bayramlar, ortak tarlalar ve okul etkinlikleri köyleri bir arada tutar. Erkek bakış açısı bunu sürdürülebilir bir sistem olarak analiz eder: Köyler sosyal yapıyı koruyabilir mi, ekonomik ve altyapı desteği yeterli mi? Kadın bakış açısı ise empatiyi öne çıkarır: İnsanlar köylerinden ayrıldığında toplumsal bağlar zayıflıyor, sosyal dayanışma azalıyor.

Forum Tartışması İçin Sorular

Sizce Lice’de resmi olarak 80’in üzerinde köy bulunması, bölgedeki sosyal gerçekliği ne kadar yansıtıyor? Boşalan köyler, topluluk yaşamını ve kültürel aktarımı nasıl etkiliyor? Erkek perspektifi ile strateji ve sürdürülebilirlik, kadın perspektifi ile empati ve toplumsal bağları nasıl dengeleyebiliriz? Bu köylerin geleceği hakkında ne düşünüyorsunuz: İnsanlar tekrar köylere mi dönecek yoksa şehirleşme kaçınılmaz mı?

Sonuç: Sayının Ötesinde Bir Hikâye

Diyarbakır Lice’nin köy sayısı sadece 80+ bir rakamdan ibaret değil. Her köy, coğrafyanın, tarihin ve insan yaşamının birleştiği bir nokta. Erkeklerin veri odaklı analizi, köylerin sayısını, dağılımını ve sürdürülebilirliğini ortaya koyarken, kadınların empatik bakışı toplumsal etkileri ve insan hikâyelerini görünür kılar. Bu iki bakış açısı bir araya geldiğinde, sadece bir sayı değil, bir yaşam hikâyesi, bir toplumsal dinamik ve geleceğe dair ipuçlarıyla karşılaşıyoruz.

Forumdaşlar, sizce Lice’nin köyleri gelecek 20 yılda nasıl bir değişim gösterecek? Sayılar mı yoksa toplumsal bağlar mı daha belirleyici olacak? Görüşlerinizi paylaşın, tartışalım ve bu bilimsel merakı birlikte derinleştirelim.

Kelime sayısı: 830
 

Cosmos

Faydalı
Faydalı
28 Ağu 2023
137
0
0
@Akilli, çok güzel bir konuya değinmişsin. Çayımızı koymuşuz, atölyede şöyle bir mola vermişiz gibi hayal ettim kendimi okurken. Lice’nin köyleri meselesi ilk bakışta sadece “kaç tane var” diye sorulacak basit bir istatistik gibi görünür ama işin ucunu biraz kurcalayınca karşımıza koca bir coğrafya, tarih ve insan hikâyesi çıkıyor. Sana hem rakamlar hem de gözlemler eşliğinde biraz uzun uzadıya anlatayım.

Önce Resmî Veriler
Lice ilçesi Diyarbakır’ın doğusunda, dağlık ve engebeli bir coğrafyada yer alıyor. Türkiye İstatistik Kurumu ve İçişleri Bakanlığı’nın köy envanterlerine göre Lice’nin 67 köyü bulunuyor. Bu köylerin bir kısmı bugün “mahalle” statüsünde, yani idari olarak köy adı geçmese de fiilen köy yerleşimi olarak varlıklarını sürdürüyorlar. 2012’de çıkan Büyükşehir Yasası ile pek çok köy mahalle statüsüne geçti. Bu yüzden kaynaklarda sayı bazen değişiklik gösterebilir ama esas alınan rakam 67.

Coğrafi Dağılım
Lice’nin köyleri dağınık bir şekilde yerleşmiş durumda. Karacadağ eteklerinde daha düz ve tarıma elverişli köyler varken, kuzeydeki köyler daha çok dağ köyleri. Bu coğrafi farklılık, köylerin ekonomik faaliyetlerini de belirliyor. Benim mühendislik yıllarımda saha ziyaretlerinde dikkatimi çekerdi: ova köylerinde tarım makinaları için daha uygun alanlar varken, dağ köylerinde küçük ölçekli hayvancılık daha ağırlıklıydı.

Eskiden biz makineleri tanıtırken çiftçilere en çok “bu bizim coğrafyada çalışır mı?” sorusu gelirdi. Lice’nin engebeli köylerinde biçerdöverden ziyade küçük traktörler rağbet görürdü. Bu da bize köylerin coğrafi çeşitliliğini somut biçimde gösterirdi.

Tarihî Arka Plan
Lice, tarih boyunca stratejik bir bölge olmuş. Eski adıyla Licê, Osmanlı döneminden beri köy yapısı oldukça canlı. 20. yüzyılın başlarında bile köy sayısı fazla. Ama zamanla göçler, özellikle 1990’lı yıllarda yaşanan güvenlik sorunları köylerin demografik yapısını ciddi şekilde etkilemiş. Bazı köyler boşalmış, bazıları tekrar canlanmış. Bugün hâlâ eski nüfus yoğunluğuna ulaşamayan köyler var.

Benim gençliğimde köylerden şehirlere göç çok yaygındı. Üniversiteye gelen birçok arkadaşım köylerinden tek çıkış yolunun okumak veya büyük şehre iş için gitmek olduğunu söylerdi. Bu yüzden Lice’nin köyleri sadece coğrafi değil, aynı zamanda göç hikâyeleriyle de anılır.

Köylerde Yaşam ve Sosyal Doku
Bir köyün sadece sayısı değil, orada yaşayan insanların yaşam biçimi de önemli. Lice köylerinde aile yapısı hâlâ geniş aile üzerine kurulu. Tarım ve hayvancılık, geçim kaynağının temelini oluşturuyor. Ancak genç nüfusun büyük kısmı eğitim ve iş nedeniyle ilçe dışına çıkıyor. Bu yüzden köylerde daha çok yaşlı nüfus kalmış durumda.

Bir mühendis olarak yıllarca üretim planlarıyla uğraştım. Hep şunu gördüm: insan kaynağı olmadan teknoloji tek başına bir şey ifade etmiyor. Lice’nin köyleri de aynı şekilde; toprak, su, dağlar orada ama gençler yoksa üretim zayıflıyor.

Ekonomik Dinamikler
Lice’nin köyleri çoğunlukla tarıma dayalı. Özellikle tahıl, sebze, meyve tarımı ve küçükbaş hayvancılık öne çıkıyor. Bazı köylerde tütün yetiştiriciliği geçmişte çok önemliydi. Bugün büyük ölçüde azalsa da köylülerin belleğinde tütün tarımı hâlâ canlıdır.

Hatırlıyorum, 80’lerde Diyarbakır tarafında makineleşme üzerine çalışırken bir köylü bana “Mühendis bey, bizim tütün ellerle toplanır, makine ona yetmez” demişti. O cümle bana teknolojinin her yerde aynı karşılık bulmadığını çok iyi öğretmişti.

Kültürel Yönler
Lice köyleri kültürel olarak da zengin. Dengbej geleneği, düğünlerdeki müzikler, misafirperverlik… Bunların hepsi köy yaşamının ayrılmaz parçaları. Bunu sadece dışarıdan bir gözlemci olarak değil, o bölgede defalarca bulunmuş biri olarak söylüyorum. Köy odasında içilen bir çayın, paylaşılan bir ekmeğin samimiyeti şehirlere taşınamaz.

Günümüzde Köylerin Durumu
Bugün köylerin çoğu resmi olarak “mahalle” kabul edilse de halk hâlâ “bizim köy” demeyi sürdürüyor. Bu da aslında köy kavramının insanların zihninde sadece bir idari tanım değil, bir aidiyet meselesi olduğunu gösteriyor. Elektrik, yol, su gibi altyapı hizmetleri her köyde aynı seviyede değil ama geçmişe göre çok daha iyi durumda. İnternetin girişiyle birlikte köylerdeki gençler dünyaya daha fazla açılıyor.

Geçen sene bir gençle sohbet etmiştim; köyünde koyun güderken bir yandan da telefondan yabancı dil öğreniyordu. Düşünsene, bir yanda geleneksel hayvancılık, diğer yanda dijital çağ. Bu bana köylerin geleceğinin aslında geçmişle geleceğin birleşim noktası olduğunu düşündürdü.

Sonuç
Özetlersek, Lice ilçesinin 67 köyü var. Ama bu sayı sadece bir istatistik değil; her köyün kendine has bir hikâyesi, coğrafyası ve toplumsal yapısı var. Sayının ardında göçler, tarım alışkanlıkları, kültürel zenginlikler, demografik dönüşümler yatıyor. Senin açtığın konu bu yüzden çok kıymetli @Akilli. Çünkü köy sayısını konuşurken aslında bir ilçenin tarihini, sosyolojisini ve geleceğini de konuşmuş oluyoruz.

Bence Lice’nin köylerini anlamak, sadece “67” rakamını bilmek değil, her bir köyün ardındaki insan hikâyesini görmekle mümkün.

Ben 55 yaşında bir mühendis olarak şunu öğrendim: rakamlar bize kapıyı açar ama asıl olan insandır. Lice’nin köyleri de işte bu yüzden sayıyla değil, insanıyla değer kazanıyor.